Sajgonek czyli Sajgon po polsku

KLINIKA VICTORIA OTWIERA "TERNATIONAL CLINIC"

2009-12-11T11:27:00.002+07:00

IN TERNATIONAL - czy to znaczy że jest również OUT TERNATIONAL?

AMERYKANIE W WIETNAMIE

2009-12-11T11:25:00.002+07:00

Grudzień to wspaniały czas na odwiedzenie Wietnamu. Temperatura w dzień 30 stopni, w nocy 22-25. Wilgotność w normie i do tego wspaniałe słońce. Koledzy z USA przyjechali do mnie w sprawach służbowych, ale udało się znaleźć wolny weekend na wycieczkę. Najpierw tunele Cu Chi i duchowa wizyta w sercu podziemnej kwatery Viet Congu.

WEJŚĆ CZY NIE?

WEJŚĆ!

MIGAWKA Z PARTYZANTAMI VC (na całe szczęście plastikowymi!)

SZKLANECZKA BIMBRU DLA KURAŻU...

____________________________________________________________

ŚWIĄTYNIA CAO DAI W PROWINCJI TAY NINH

TANKUJEMY ???

2009-12-01T19:54:00.002+07:00

CZY ABY NAPEWNO JEST TO PUNKT AUTORYZOWANY PRZEZ SHELL?

PODSUMOWANIE

2009-11-13T11:09:00.002+07:00

Dziękuję za udział i zaangażowanie oraz za udostępnienie zdjęć wszystkim biorącym udział. Poniżej zamieszczam listę osób uczestniczących w wyjeździe do Wientamu i Konferencji Pediartycznej w Danang:
1. Prof. Andrzej Fal; (AM Wrocław)
2. Dr. Marta Rachel; (SP Kolbuszowa)
3. Kierownik Bloku Operacyjnego - Andrzej Bednarski (SPZOZ Nowa Dęba)
4. Ordynaror O/ Pediatrycznego - Anna Hartman - Ksycińska (SP Zakopane)
5. Lekarz Renata Pasko - Turek
6. Specjalista Otolaryngolog - Grażyna Podkowińska (SPL Brzozów)
7. Lekarz Medycyny - Katarzyna Zięba - Glonek (SP Zakopane)

WIZYTA POLSKICH LEKARZY W WIETNAMIE X

2009-10-28T09:06:00.016+07:00

tatni dzień w Wietnamie to szansa na wycieczkę i zwiedzanie miasta. Oczywiście do obowiązkowych atrakcji podczas pobytu w Wietnamie należy wyjazd do zatoki Ha Long. Po takiej wycieczce trudno nie wrócić do Wietnamu ponownie....

________________________________________________________

.... i troszkę hanojskiego życia... na dokładkę.

WIZYTA POLSKICH LEKARZY W WIETNAMIE IX

2009-10-27T09:55:00.006+07:00

Na zakończenie naszego pobytu udaliśmy się do Hanoi na spotkanie z Panem Profersorem Phan Sy An, który doktoryzował się w Polsce i mimo wielu lat, które minęły od czasu jego powrotu cały czas mówi doskonale po polsku. Spotkanie z Profesorem An odbyło się w nieformalnej atmosferze na kolacji w wiosce wężowej. Pan profesor uraczył nas opowieściami o wietnamskiej służbie zdrowia, nie szczędził rad i komentarzy na temat naszej działalności w Danang. Ale przede wszystkim tryskał humorem i witalnością.

WIZYTA GRUPY POLSKICH LEKARZY W WIETNAMIE VIII

2009-10-27T09:17:00.006+07:00

Konferencja Pediartyczna w Danang - 26.09.2009

Bankiet otwierający

Przy jednym stole lekarze z Polski, USA, Wietnamu, Izraela i Arabii Saudyjskiej...lepiej niż w ONZ!

Konferencja

WIZYTA POLSKIEJ GRUPY LEKARZY W WIETNAMIE VII

2009-10-25T16:24:00.008+07:00

Wycieczka do Hoi An i do Gór Marmurowy. Zapraszam do zerknięcia na zdjęcia.

_________________________________________________________

__________________________________________________________

_____________________________________________

WIZYTA POLSKIEJ GRUPY LEKARZY W WIETNAMIE VI

2009-10-20T12:38:00.009+07:00

Fotoblog z wycieczek do ciekawych miejsc w okolicach Da Nanag. Na początek: HUE - siedziba cesarzy.....

.... i miasto Hue.

_______________________________________________________

WIZYTA POLSKIEJ GRUPY LEKARZY V

2009-10-16T14:59:00.004+07:00

Po wizycie i pracy w szpitalu przyszedł czas na lunch i popołudniową wizytę w centrum Danangu.

_______________________________________________________

Muzeum Chamów i Państwa Champa - pozostałości podbitego w XIV wieku hinduskiego księstwa....

WIZYTA POLSKIEJ GRUPY LEKARZY IV

2009-10-14T12:56:00.007+07:00

Po entrance weekendzie i sensownej dozie atrakcji na Południ Wietnamu czas na część roboczą. Lot do Danangu - 800.000 miejscowości w Centralnym Wietnamie to prawdziwa przyjemność. Nowy Airbus 321 z logo Vietnam Airlines pokonuje tą trasę w godzinę. Obsługa na 5+, a do tego Pani Pilot za steremi samolotu - przyjemny lot z ładną osobą!

W Danangu powitała nas lekko deszczowa pogoda, i przyjemny trzygwiazdkowy hotel Tourane. Hotel usytułowany przy samej plaży My Khe, zamiast tradycyjnej kostki hotelowej przyjemne wille w stylu francuskim. Finalnie okazało się, że to co cieszy oko nie zawsze jest super. Pobyt był udany, ale obsługa hotelowa pozostawiała wiele do życzenia. Cóż - witamy na prowincji.

________________________________________________________

Ciekawostką był konkurs kucharzy, który odbywał się w naszym hotelu. Sam konkurs nie bardzo nas dotyczył, ale prezentacja końiny oraz nalewki z końskiego penisa jak najbardziej ....

... zdecydowanie przypadła do gustu Andrzejowi.

_________________________________________________________

Rozpoczęła się wizyta w szpitalu. Na początku prezentacja i spotkanie w sali z lokalnym liderem w tle i napisem "wietnamska partia komunistyczna po wsze czasy". Wszystko oficjalne, ale bez wielkiego "przytupu", uściski rąk, wymiana uprzejmości, tytułów naukowych, itp.

Etap drugi to wizyta na oddziałach, spotkania z pacjentami, diagnozy, i wszystko to co można robić w szpitalu. Część zdjęć jest drastycznych, wiele z nich przedstawia chorych i dramaty osobiste. Zdjęcia mają na celu pokazanie skali problemów i trudności z jakimi boryka się wietnamska służba zdrowia i zakres pomocy, której oczekują pacjenci, a która nie zostanie im dostarczona. Wielu pacjentów ze zdjęć zmarło tego samego dnia......a mogło być inaczej!

Jedynym komentarzem z mojej strony jest to, że szpital pozostaje bardzo "nierówny". Są oddziały takie jak blok operacyjny, oddział noworodkowy, które są wyposażone i dobrze zarządzane. Ale są i oddziały gdzie panuje chaos, a brak kompetencji i umiejętności personelu są rażąco odbiegają od światowych standardów. Brak kontaktu na linii lekarze-pacjenci, nie istniejąca rehabilitacja, brak kontroli i nadzoru nad leczeniem, brak podstawowej wiedzy medycznej u pacjentów i ich rodzin to wszystko mocno pogarsza cały obraz opieki medycznej w Wietnamie.

Szpital w Danangu jest najlepszym szpitalem w Centralnym Wietnamie.

WIZYTA POLSKIEJ GRUPY LEKARZY III

2009-10-10T09:19:00.002+07:00

Czas na wizyte w muzeum-skansenie Cu Chi Tunnels. Kiedyś był to terez położony w głębokiej dżunglii, niedostępny i niebezpieczny. Stanowił więc doskonałe miejsce na kwaterę Viet Congu.

Dzisiaj Cu Chi to dzielnica miasta Ho Chi Minh i zaplecze produkcyjne przemysłu gumowego, upstrzone plantacjami kauczukowców. Obecnie jest tu imponujące muzeum, z bardzo efektowną ekspozycją tuneli i ziemianek partyzantów oraz zaprezentowanymi pułapkami domowej roboty. Al-Kaida mogłaby się zdecydowanie wiele nauczyć. Całośc wystawy dopełniaja pogadanki wszechobecnych przewodników. Oczywiście jak przystało na takie miejsce wieje tu propagandą, a na konkretne pytania można otrzymać wymijające odpowiedzi. Warto mieć więc oczy szeroko otwarte, ale nie wyłączać mózgownicy.

Ale wchodzimy do muzeum. Spocznij!

_________________________________________________________

A na koniec wycieczki można sobie postrzelać M-16 lub AK-47 jak kto woli!

WIZYTA POLSKIEJ GRUPY LEKARZY II

2009-10-09T16:27:00.009+07:00

Etap drugi to wyjazd do Delty Mekongu zaczęliśmy od przejazdu do prowincji VINH LONG aby zobaczyć największy most w Wietnamie. Rozpięty nad jedną z odnóg Mekongu Cau My Thuan. Wybudowany za 91 milionów dolarów (na całe szczęście australijskich!) w roku 2000 ma imponujące rozmiary. Główny filar ma 350m od podstawy do szczytu. 1535 metrów długości. Pylony mostu wystają 116m ponad poziom wody!

Zapiera dech w piersiach, do tego stopnia, że kolega Andrzej zrobił tylko fragmentaryczne zdjęcia (co widać poniżej)...

______________________________________________________

Późnym popołudniem udało nam sie dotrzeć do Cai Be, gdzie wynajętą łodzią penetrowaliśmy urocze rozlewiska Mekongu. Rzeka jest ogromna i stanowi nie tylko piękne miejsce dla turystów, ale przede wszystkim toczy się na niej normalne życie. Na łodziach oraz drewnaniych i bambusowych domkach mocno wrzynających się w wodną toń toczy się życie. Na rzece można kupić wszystko co potrzebne do życia: owoce, warzywa, telefon komórkowy, materiały budowlane, a także zatankować łódź na pływającej stacji benzynowej.

_____________________________________________________

Oczywiście czekała na nas mały element komercji i wizyta w lokalnym sklepie. Darmowa degustacja wspaniałej zielonej herbaty, kandyzowany imbir i ryżowe ciasteczka były aperitifem do zakupów na wystawionych straganach

_________________________________________________________

Wieczorem czekała na wszystkich zasłużona kolacja w prawdziwej wiosce w delcie (prowincja Tien Giang - 100 kilometrów od Sajgonu!). Nie ma nic lepszego niż dom w wiosce. Bez ulic, bez adresów i oczywiście bez podłogi...

...ale menu było iście królewskie: duszona wieprzowina w słodkim sosie, smażona panga, kociołek warzywny z tilapią, surówka warzywna z kaczką, owocowe fantazje i cała rzeka bimbru ryżowego i nikt nie zważał na skromne warunki.

oj działo się działo. A bimber zrobił swoje...

_______________________________________________________________

Poranek dnia następnego przywitał nas tropikalną ulewą. Parno, gorąco i do tego wszechobecne błocko. Naprawdę super!

Andrzej skoczył do fryzjera i ....

....w drogę.

____________________________________________________________________

______________________________________________________

WIZYTA POLSKIEJ GRUPY LEKARZY W WIETNAMIE

2009-10-07T10:22:00.012+07:00

Polska Orgnizacja Charytatywna Charaplast Poland zorganizowała przyjazd grupy polskich lekarzy do Wietnamu. Celem przyjazdu było uczestnictwo w Konferencji Pediatrycznej w Danang oraz spotkanie robocze w Danang w celu ustalenia programu współpracy i wsparcia dla Centralnego Szpitala Nr 1 w Danang.

Zdjęcia zamieszczone w blogu zostały wykonane przez doktora Andrzeja Bednarskiego, któremu dziękuję za wykonanie wspaniałego materiału zdjęciowego.

CZĘŚĆ I - PRZYJAZD DO HCM CITY

Dr. Marta Rachel - prezes fundacji Charaplast Poland z autorem

Poniżej zdjęcia z wycieczki CYCLO po Sajgonie ....pełen mix!

_____________________________________________________

Wieczorem kolacja w restauracji TU THE (róg Ung Van Khiem i Duong D2; Dystrykt Binh Thanh!). Nie ma dwóch zdań, po całym dniu zwiedzania dobra wietnamska kolacja to jest to!

Świniobicie w Delcie Mekongu

2009-09-14T13:14:00.010+07:00

Świniobicie w Wietnamie jest nie mniej spektakularne niż w Polsce. Jest świnia, mnóstwo krwi, alkohol...ale zdecydowanie nie ma całej aury. Cały proces zabijania świni to część codzienności na wsi. Świnię po prostu się zabija. Robi się to w dowolnym momencie, nie ma specjalnych przygotowań, w międzyczasie ludzie robią inne rzeczy (gotują obiad, naprawiaja motor, śpią,... dookoła bawią się wszechobecne w Wietnamie dzieci!).

Ale do dzieła. Nie ma mistrza ceremonii. Wszyscy robią wszystko razem. Na zdjęciu mój teść i szwagier, szybują noże i do dzieła!

Prosiak zostaje umyty i przygotowany

Obwiązany sznurami...

...kwiczy przerazliwie.

juz związany zwierzak zostaje przetransportowany na matę obok domu

i ciach!

__________________________________________

przy zabijaniu świni niezbędny jest ołtarzyk dla duchów... na którym jest sól z cytryną i butelka bimbru oraz kadzidełka! To upewnia nas że świnia jest zdrowa, a mięso będzie smaczne!

Prosiaka polewa się wodą wprost z kanału. Bez żartów!

__________________________________________________________

Wstępne dzielenie mięsa .... flaki

Nie żyje, ale lepiej podtrzymać nogą aby nie uciekła!

______________________________________________

Kolejny etap to oprawianie świni. Trzeba ją powiesić w pionie i ogolić - czym? Żyletką (do golenia) oczywiście!

Wystawienie gotowego prosiaka na stole - i cała zastawa znowu dla duchów.... my musimy poczekać do następnego dnia. Wędzenie trwa całą noc i .....

_____________________________________

.... świnka wraca do nas uwędzona i przystrojona. Oczywiście czeka nas kolejna prezentacja dla duchów....

...obowiązkowe palenie pieniędzy w razie gdyby duchy wolały finanse niż świnkę!

_____________________________________________

I w końcu możemy zacząć party! Smacznego!

MICKEY MOUSE IN DA SAIGON

2008-10-31T13:36:00.002+07:00

Miodzio! Oto jaka mysza ukazała się moim oczom w drodze do pracy! Dien Bien Phu, District 1 (dla wyjaśnienia to jest legalny kask owleczony pluszowa czapa a'la mycha!)

POZWOLENIE NA PRACE - CZĘŚĆ IV

2008-10-31T13:28:00.002+07:00

Jak każda opowieść, tak i ta kończy się HAPPY ENDem. Pozwolenie na pracę dostałem ostatecznie w sierpniu 2008 roku. Zgodnie z oczekiwaniami (moimi oczywiście) musiałem podpisać kontrakt na 3 lata - z możliwością rozwiązania go w dowolnym momencie.

Tym sposobem jestem znów legalnym pracownikiem w Wietnamie - a to nie takie łatwe i oczywiste. Zazdrosne oczy tysięcy nauczycieli angielskiego (pracujących tu zazwyczaj na czarno) spogląda na mnie.

SZLAKIEM HO CHI MINH'a 8

2008-08-24T12:37:00.002+07:00

...teraz przynajmniej jest zmiana, trudno powiedzieć że na lepsze; ale jak to zmiana - na inne. Droga z Khe Sanh na południe jest fantastyczna - prosta, szeroka, ładnie wyprofilowana. Co więcej, zaraz za miastem jest Most Świętokrzyski - hahaha w Polsce to był projekt prawie narodowy. Budowa mostu, feta zwiazana z jego otwarciem, dosłownie wydarzenie narodowe. Nie bez pardonu zbudowano most w stolicy - Warszawie. Na Wiśle - rzece matce....

....w Wietnamie zdecydowano się zbudować taki most na rzece Thach Han w prowincji Quang Tri. Właśnie wpadło mi do głowy, że może warto aby Warszawa i Khe Sanh zostały miastami partnerskimi. ?.

MOST "ŚWIĘTOKRZYSKI" w Ka Lu k/ Khe Sanh

Droga śmiga wesoło pomiędzy obrośniętymi dżunglą i krzakami zboczami gór. Fantastycznie prosta droga, praktycznie bez kamieni i czerwono - brązowego pyłu. Ruchu na drodze jest niespecjalny - co kilka minut mijam pędzące motory i ciężarówki załadowane po brzegi towarami. Słońce praży niemiłosiernie. Wkońcu również nie czuję się sam na pustkowiu. Wzdłuż drogi pojawiają się wsie. Najpierw daleko na horyzoncie, potem coraz bliżej, wzdłuż strumyka widać kolejne domy. Część domów skupionych we wioskach, a potem gdy droga zawija się od strumyka i wpada pomiędzy gorskie zbocza wsie znikają. Co jakiś czas pojawiają się tylko pojedyncze domy. Co ciekawe, na wielu domach o eternitowych dachach, suszą się opony. Przed domkami często stoją puste kanistry, można zatankować paliw o. Po drodze nie ma żadnej stacji benzynowej, a na własnym przykładzie wiem, że paliwo może się skończyć - bo skąd można było się spodziewać, że przez ponad 100km nie będzie żadnej stacji benzynowej.

Zastanawiam się ile wody jest w paliwie? Ale cena jest nie najgorsza. Tylko 100% drożej niż na stacji.

CHROŃMY LASY - CHYBA DZIAŁA BO TABLICA ZARASTA.

PO CO ONI SUSZĄ TE OPONY ?

GÓRSKIE POTOKI O KRYSTLICZNEJ WODZIE WPADAJĄ DO KAKAOWEJ RZEKI

SLOGANY PROPAGANDOWE ZJADANE PRZEZ DŻUNGLĘ

ELO! JEST W KOŃCU JAKAŚ LAWINA

DOMY SĄ TU NIENAJGORSZE

Wzdłuż drogi pojawia się coraz więcej domów. Małe wsie zaczynając mieć znajomy układ - wszystkie domy są wzdłuż drogi. W kilku wsiach oprócz domów jest też sporo murowanych domów. Wszystko jest małe. Mały szpital, posterunek policji, dworzec autobusowy, Przy drodze jest coraz więcej sklepików, drewnianych kramów z owocami, małych grillów z których dochodzi miły zapach wędzonego mięsa. Dalej stoją kanistry z ręcznymi maszynkami i pistoletami do pompowania paliwa, aluminiowe lady ze szklanym kontuarem, na których wystawione są talerze i miseczki z kolorowymi potrawami. Wszystko pokryte wartwą piasku z drogi... i zupełnie nikt tego nie kupuje. Wiara w klienta jest w tym kraju niesamowita. Tym razem nie ma mowy na takie żarty, jak jedzenie przy drodze. Po tym jak rok wcześniej w Kambodży miałem chętkę na wygłupy - to udało mi się wyleczyć robaki dopiero po dobrych sześciu miesiącach. Dojeżdżam do południowego Wietnamu - bo przy drodze zaczynają się pojawiać kawiarnie. Wszystko w wersji mocno prowincjonalnej. Pojawia się też znajoma nazwa - Trung Nguyen Coffee. To taki lokalny wariant Starbucksa. Co prawda na wiosce w górach prowincji Quang Tri wystrój lokalu odbiega od wystroju w miastach.

Plastikowe krzesełka, plastikowe niskie stoliki z dziurawymi i poplamionymi ceratami. Zamiast klimatyzacji wiatrak. Kelnerki leniwie opierają się na drewnianych barierkach i krzycząc żartują z klientami siedzącymi przy stolikach. Przy moim stoliku pojawia się gorąca, gęsta kawa. Wspaniały łyk gorącego płynu przelatuje przez aluminiowy filter wprost do szklanki wypełnionej gęstym, przeraziście słodkim skondensowanym mlekiem. Jest sakramencko gorąco, a gęsta czekoladowa kawa jest jak balsam. Hmmm. pycha.

TRUNG NGUYEN NA WSI ...

HONDA FUTURE... THERE IS NOTHING BETTER

DZIECI NA POCZĄTKU NIEŚMIAŁO ....

... A POTEM CORAZ ŚMIELEJ ZACZĘŁY MNIE ZACZEPIAĆ

LOKALNY POLICJANT ZAGADUJE ....

.... POTEM POJAWIA SIĘ KIEROWCA AUTOBUSU

Niestety nasza gadka jest drętwa, ten dialekt wietnamskiego jest nie do zrozumienia. Było miło, ale mocno abstrakcyjnie.

****

STREFA PRZYGRANICZNA

****

Dojeżdżam do A Luoi, w prowincji Thua Tien Hue. A Luoi to okolice Hamburger Hill, jednej z najwięszych bitw w Wietnamie pomiędzy Korpusem Amerykańskim, a Wietnamską Armią Ludową. Była tu prawdziwa jatka, górska równina otoczona górami. Fantastyczne miejsce do bitwy. Musiała tu byc niezła jatka - bo miasto wygląda jakby zostało dopiero co zbudowane. Wszystkoe jest nowe, przez miasto przebiega czteropasmowa droga wzdłuż której pobudowano koszmarne betonowe budynki. Socrealistyczny kicz z lat 50-tych czy 60-tych, ozdobiony elementami architektury wietnamskiej i elementami etnicznymi. Cały haczyk polega na tym, że miast zostało odbudowane, albo może lepiej powiedzieć zbudowane od nowa w latach 80-tyc. Koszmar architekta!!!

Dodatkową atrakcją są porozwieszane wszędzie flagi z wietnamską gwiazdą. Wielkie łopoczące flagi z sierpem i młotem. Bojowe napisy zachęcające na zmianę do wiary w partię, wuja Ho, poprawę poziomu higieny, ochrony przyrody i walki o pokój i socjalizm.

Dużym plusem dojechania do A. Luoi jest pojawienie się stacji benzynowej. Można zatankować będąc pewnym, że paliwa będzie dobrej jakości....

...na stacji nie ma nikogo. Słońce w asfaltowo - betonowym centrum miasta praży niemiłosiernie. Z domku na stacji benzynowej wyłania się pracownik w czapce i masce na twarzy chroniącej przed słońcem. Tankuje motor, a za moimi plecami pada hasło "Tay, tay" (białas, białas) i na stacji pojawia się chmara dzieciaków wymyślających głupoty i szarpiących mnie niemiłosiernie. Robię zdjęcia - ale nie do końca wiem kto jest dla kogo większą atrakcją.

****

JADŁODAJNIA: RYŻ, MAKARONY, PIWO, WÓDKA

XEOMOWCY CZEKAJĄ NA PRZYJAZD AUTOBUSU

WIDOK Z JADŁODAJNI

KLIENCI ...

****

Ten etap podróży kończy się w A Luoi. Muszę wracać do pracy (sic!), brak czasu nie pozwala mi na dalszą drogę. Postanawiam zjechać do Hue, motor wysłać pociągiem, a siebie samolotem.

HUE 51 KM

PRZYDROŻNA KAPLICZKA

TYSIĄC KILOMETRÓW OD HANOI!

Jak mówi Franz Maurer: "My tu jeszcze k.... wrócimy".

SZLAKIEM HO CHI MINH'a 7

2008-08-22T23:26:00.003+07:00

4. z minutami. Jeszcze dobrze przed brzaskiem, a moi współspacze już zaczęli wstawać. Nie miałem wielkiego wyboru i też musiałem się zebrać. Wygramoliłem się z barchanów. Brrr jest chyba z 15 stopni, co przy wietnamskiej wilgotności oznacza przeszywające zimno. Na pocieszenie, jeden z moich nowych kolegów zaproponował filiżankę ciepłej herbaty na śniadanie. Wspaniała zielona, gęsta i ogromnie mocna zielona herbata wypita wprost z małej szklaneczki - dzień zaczyna się wyśmienicie. Z chęcią skorzystałem ze świeżo przyniesionej wody do mycia, wprost z górskiego strumienia.

Oglądamy motor i nie mniej uważnie siebie na wzajem. Wczorajsze spotkanie było naprawdę zaskakujące. Chyba nawet nieco bardziej dla moich gospodarzy niż dla mnie. Ku ich zaskoczeniu i nieukrywanej radości wielki białas okazał się przyjazny i zabawny - a do tego mówił co nieco po ludzku (czytaj: po wietnamsku). Oględziny motoru wypadają pozytywnie, poza powierzchownymi uszkodzeniami cała maszyneria ma się nie najgorzej i mogę ruszać w drogę. Z pewnością trzeba będzie jednak skorzystać z serwisu w Khe Sanh i zrobić przegląd. Na koniec wymieniamy adresy i robimy pamiątkowe zdjęcia przy "sprzęcie" chłopaków.

Teraz już rozumiecie, że mogli być w szoku widząc mnie po raz pierwszy.

***

Ruszam w dalszą drogę. Jest kiepsko. Droga pokryta jest błotem, kamieniami i zwalonymi drzewami. Na przejazd nocą nie było żadnych szans. Mijam kolejne zwałowiska ziemi, ale żadnych maszyn ani ludzi. W pewnym momencie droga znika w wielkiej błotnej lawinie. Cały fragment drogi miękko wpada w wysoką na kilka metrów górę piachu. Wygląda na to, że musiała zejść tej nocy bo błoto jest bardzo luźnej konsystencji, a intensywny brązowy kolor pokrywa zarośla po prawej stronie drogi, aż do strumienia. Gdybym jechał tędy w nocy .... na samą myśl przechodzą mnie ciarki.

Hmm. zastanwiam się co robić? O przejechaniu lub przejściu lawiny w poprzek nie ma nawet mowy. Trzeba coś szybko wymyśleć, postanawiam iść na całość i zjeżdżam po zboczu wprost do stumienia. Zbocze nie jest duże, dwa może trzy metry poniżej poziomu drogi. Wciskam jedynkę i zaczynami jechać wzdłuż - wychodzi nawet nienajgorzej, bo strumień płynie wartko, ale nie jest bardzo głęboki, a liczne piaszczyste pryzmy pozwalają na jazdę. Silnik buczy i rzęzi,ale jedzie.

Lawina omienięta, przez chaszcze wracam na drogę. Teraz wydaje mi się, że nie jest nawet taka zła. W porównaniu ze strumieniem można przynajmniej jechać z jakąś prędkością. Dojeżdżam do wsi, drewniane domki na niewielkich palach - po drodze krząta się kilka osób i cała chmara dzieciaków. Zwalniam, z za zakrętu wyłania się kolejna lawina blotna. Sic! Tym razem przynajmniej jest ekipa rozgarniająca błocko. Parkuję motor tuż przed lawiną i siadam na konarze drzewa razem z moejscowymi i robotnikami.

Dochodzi szósta i zacz yna się akcja udrożniania przejazdu. Dowiaduję się, że lawina zeszła dwie godziny wcześniej i dopiero teraz ekipa dojechała z ciężkim sprzętem. Mam czas aby porobić troszkę zdjęć ludziom i pracującej ekipie

NIEZŁA GÓRA BŁOTA

NO TO JAZDA .... Z TYM "KOKSEM"

Praca posuwa się z gazem. Widać, że dla tej ekipy to nie pierwszyzna.

OK, po 30. minutach da się przejechać. Postanawiam spróbować czy dam radę. Po obu stronach czekają motory i samochód zwożący drzewo. Wjeżdżam z gazem - jest jak na lodowisku. Motor mimo manewrów ślizga się niemiłosiernie. Sterowność jest żadna. Po chwili wywracam się i ląduję w błocie. Czkeający po obu stronach ludzie pomagają mi podnieść motor - okazuje się, że plastikowe klapki mają dużo lepszą przyczepność niż buty ecco ;) Wskakuję na motor i przejeżdżam na druga stronę.

Macham wesoło na pożegnanie i ruszam w dalszą drogę. Jest nie najgorzej, ostre poranne słońce szybko ścina błotnistą maź zamieniając ją w suche grudki gliny. Droga ostro kręci i pnie się do góry. Wyżej i wyżej, aż w pewnym momencie droga ostro wcina się w górę, a na horyzoncie pojawia się wspaniały widok pasm górskich w Laosie. Do granicy jest zaledwie kilka kilometrów.

Wspaniałe widoki nie mają końca - trochę kiepsko z drogą - pojawia się coraz więcej żwiru i kamieni.

i nagle ZONK!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Kolejna lawina. Droga znika, a dookoła góra błota. Tym razem przy lawinie siedzi ekipa kilkunastu robotników i stoi kilka motorów. Trwa ożywiona dyskusja - ale nie ma żadnych maszyn, ani żadnej akcji. Ludzie dyskutują. Po chwili narady ludzie zaczynają przepychać po błocie pojedyncze motory. Przyglądam się technice - bo kolejną osobą będę ja.

Jadę popychany przez robotników. Idzie nie najgorzej. Motor powoli przebija się przez brązową maź. Przejżdżam koło uwięzionej ciężarówki - chyba kierowca przecenił swoje możliwości....

...kolejny raz się udało.

Droga robi się wspaniała. Biegnie szczytem pasma górskiego. Zniknęły kamienie i maź pokrywająca drogę. Słońce grzeje bardzo ostro, ale przyjemny, delikatny wiatr sprawia, że jazda staje się przyjemna. Wkładam słuchawki do uszu, włączam muzykę i w drogę. Podziwiając krajobrazy mam znowu całą masę czasu by przemyśleć życie od nowa...

PRZYDROŻNA KAPLICZKA

Pojawiają się zabudowania i ludzie. Dojeżdżam do Khe Sanh. Prowincja wietnamska pełna jest niesamowitych widoków. Tak różnych od tych do których przywykłem mieszkając w Hanoi.

ŁADOWANIE STAREGO IFA

DOMY...

DOMY ....

BOJOWE NAPISY

TELEFON ? A GDZIE MAM K... DZWONIĆ?

PUNKT PIELĘGNIARSKI

ZAKAZANA W WIETNAMIE - ANTENA SATELITARNA

LUDZIE W DRODZE

WZGÓRZE KHE SANH

Dochodzi 11. Dojeżdżam do Khe Sanh. Kiedyś miejsce jednej z największych potyczek w czasach wojny wietnamskiej (a właściwie II wojny indochińskiej). Dzisiaj miasteczko w pobliżu granicy z Laosem. Lokalne centrum przemytnicze środkowym Wietnamie. Nieco zapyziałe, droga w centrum jest mocno zniszczona i pokryta grubą warstwą pyłu. Okoliczne domy również są lekko poszarzałe, a przejeżdżające autobusy i ciężarówki wzbijają tumany szaro - brązowych drobinek. Koszmar.

Objeżdżam miasteczko. Udaje mi się znaleźć interesujące mnie miejsce. Warsztat. Wymieniam olej, wymieniam polamane plastiki, naprawiam stacyjkę, prostuję obudowę silnika, trzeba również wyprostować felgi..

....rachunek ponad 300.000 VND.

****

Słońce grzeje niemiłosiernie. Zajeżdżam do kafejki o ciekawie brzmiącej nazwie Bao Chau. Kawa, bułka i jajka sadzone. Trochę spóźnione, ale zawsze. Miła kelnerka o słusznym wyglądzie jak na Wietnamkę niechętnie - ale daje się sfotografować....

....po jedzeniu kwadransik na relax i trzeba jechać dalej!

GOPNIKI - MADE IN RUSSIA

2008-08-17T19:32:00.003+07:00

Nic dodać, nic ująć - polecam tekst piosenki!

RIKSZA z PASAŻEREM

2008-08-15T20:12:00.004+07:00

nadjeżdża rikszarz z kolegą wiozącym zwinięta w rulon planszę reklamową ...

.... zdjęcie zrobione w zachodnim Sajgonie.

MISTRZOWIE TRANSPORTU - DZIAŁ OTWARTY

2008-08-15T20:02:00.005+07:00

W każdym kraju jest coś wartego uwagi, coś specjalnego o czym można opowiadać i zrywać boki. Coś co widział każdy, kto pojawił się w danym kraju choćby na chwilę i to nie zależnie czy był turystycznie, biznesowo, jeden dzień czy jeden rok.

We Włoszech można zobaczyć dynamikę ludzkich zachowań, wybuchowość. W nNiemczech porządek, punktualność i ziejącą nudę. W Wietnamie jedną z takich rarytasów są motory i samochody, a raczej to co można nimi przewieźć. Mimo istniejących przepisów o ruchu drogowym, wietnamska rzeczywistość pokazuje kreatywność i niesamowitą pomysłowość Wietnamczyków. Dział bez dna - a więc lećmy!

Przeslane z Hanoi przez Pana Duca

i jeszcze jedno z Hanoi od Pana Duca

DIEN BIEN PHU KONTYNUACJA

2008-08-11T19:59:00.002+07:00

WSPOMNIENIA Z BITWY O DIEN BIEN PHU, KTÓRA ODBYŁA SIĘ W HA TAY :)

2008-08-11T07:27:00.002+07:00

SZLAKIEM HO CHI MINH'a 6

2008-08-08T23:38:00.002+07:00

Droga ucieka z lasu, pojawia się przestrzeń. Droga jest równie kręta jak poprzednio, ciągle lawiruje z góry na dół. Jest pełno żwiru, błota, większych i mniejszych kamieni. Trudno skoncentrować uwagę na drodze, widoki z lewej strony zepierają dech w piersiach. Na horyzoncie rozciągają się góry porośnięte lasem, z którego punktowo wyglądają plantacje bananów, kawy, herbaty i Bóg jeszcze wie czego. Pomiędzy drogą, a pasmem górskim w tle płynie rzeka. Rozlewiska porośnięte są mniejszą, ale równie gęstą roślinnością. Pojedyncze pola ryżowe, domy, place i uprawy warzyw i owoców uzupełniają kolorową mozaikę.

To już ostatnie zdjęcie na tym etapie podróży. Za chwilę wyłoni sie wieś - osady Long Son i Ben Duong. Domy, głównie drewniane położone są lużno wzdłuż drogi. W centrum kilka wolno stojących murowanych budynków: szkoła, koszary wojskowe, jakies budynki rządowe. Dalej znowu drewniane: warsztaty, sklepiki, punkty usługowe, małe manufaktury i wiele tych budynków w których coś się dzieje, ale mój wietnamski nie pozwala na rozszyfrowanie cóż może dziać się wewnątrz. Rozglądam się za jakimś miejscem do spania. Nic z tego. Trzeba jechać dalej.

Na jednym z zakrętów motor łapie poślizg. Niebezpiecznie podskakuje i całość trwa kilka sekund. Staram się wyprowadzić motor na prostą. Szybkie poderwanie przedniego koła. Maszyna wyrwana z poślizgu skacze po jezdni jak koń ugodzony pejczem. Przechyla sie w prawo, w lewo i kontynuuje poślizg. Straram się wychamować i skierować impet uderzenia na kierownicę. Zderzenie z aluminową bandą nie należy do przyjemnych. Leżę na jezdni z rozbitym motorem. Na szczęście nie zagiałem się na bandzie. Jestem na asfalcie, więc również nie przeleciałem na drugą stronę.

Do motoru podbiegają idący drogą wieśniacy. Bardzo energicznie starają się mi pomóc. Niestety niewiele rozumimem, trudno nawet określić czy język którym mówią jest wietnamskim. Raczej jest to jakiś lokalny dialekt.

Siedzę na drodze i badam co się stało. Motor jest rozbity i przyklejony do barierki. Ubranie wyszarpane i zdarte, ale napewno mam okulary i głowę w jednym kawałku. Nogi i ręce też są ok, czuję ból ale nie można powiedzieć, żeby było to coś poważnego. Kilka opuchlizn i otarć - opłaciły się treningi z upadania na motorze, które trenowałem z kolegami z akademika.

Zabieram się do zbierania motoru, nie jest najlepiej. Nie ma lusterek, rozbite światła, wygięta felga, rozbita deska rozdziecza, trochę pomniejszych uszkodzeń. Trzeba będzie wrócić do osady, którą minąłem i naprawić co się da. Już 18.00 więc czasu jest mało.

W warsztacie sensacja, mój przejazd został zauważony i napewno wywołał niezdrowe podniecenie, ale teraz to sensacja. Jestem w warsztacie. Staram się mówić łamaną wietnamszczyzną, ale co tu mówić - odrazu widać, że motor wymaga naprawy. Szef warsztatu wydaje kilka poleceń i trzech młodych chłopców zabiera sie do składania motoru. Prostują i naprawiają co się da. Wiele z tych napraw ma charakter prowizoryczny, ale powinno mi pozwolić na dojechanie do miasta Khe Sanh - a tam na bardziej gruntowną naprawę motoru.

Za 20 minut ruszam w drogę. Wymieniam uśmiechy i uściski dłoni z ekipą z warsztatu. Ruszam z gazem. Na zdjęcia nie ma czasu - trzeba jak najszybciej znaleźć miejsce noclegowe. Zmierzcha się, a droga wydaje się coraz gorsza. Przejeżdżam przez kolejne wsie - wszystkie domy są drewniane, a w nich kolorowo ubrani ludzie. Mniejszości etniczne - niedobry znak. Miejsc noclegowych nie będzie, a spanie w domu mniejszości etnicznej może nie być takie proste. Jak wytlumaczyć moją sytuację???

Nagle szlaban. Dosłownie, nie w przenośni. Drogę zamyka biało - czerwony szlaban. Pierwsza myśl - dojechałem do Polski! Ale nic z tego - obok szlabanu kręcą się leniwie żołnierze. Wyglądają na mocno zrelaksowanych, aby nie powiedzieć wręcz zdemobilizowanych. Na mój widok podnoszą się i poprawiają ubrania. Zatrzymuję się przy szlabanie i zaczynają się pytania co robię, skąd jestem, gdzie jadę, itp. Z drewnianego domku wychodzi ktośwyższy rangą - o czym świadczą gwiazdki na pagonach - i on przejmuje rozmowę. TO chyba jedyna osoba mówiąca z hanojskim akcentem. Pokazuję paszport i atlas, na którym zaznaczona jest trasa mojego przejazdu. Pojawiają się kolejni żołnierze. Atmosfera jest luźna, padają dowcipy, żołnierze chichoczą i oglądają z zainteresowaniem rozbity motor. Postanawiam iść na całość i pytam czy można zanocować. Żołnierze narazdzają się....ale niestety. To strefa wojskowa i obcokrajowiec nie może spać. Na pytanie co mam robić pada jakaś odpowiedź, ale nie wiele rozumiem. Jedyne co rozumiem to: "Khe Sanh". Szlaban z napisem "Cam Vao - Zakaz Wjazdu" podnosi się. Mogę jechać.

Droga spowrotem wkleja się w dżunglę. Jest ciemno jak .... " w lesie". Uszkodzone światło rzuca co prawda poświatę, ale na niewiele się to zdaje. Droga ostro pnie się w górę w dżungli, która w nocy wydaje masę niestworzonych dźwięków - piski, pochukiwania, syczenie, buczenie, wycie. Pycha, gorzej być nie mogło.....

...oczywiście, że mogło. Na drodze pojawia się coraz więcej mokrego błota i kamieni, Jadę najwyżej 20km/h, a motor ślizga się jak na ślizgawce. Drogę spowija delikatna biała mgiełka. Widoczność spada. Kombinuję co zrobić, teraz jestem gotowy na każdy ruch. Jestem coraz bardziej senny, a urazy w wypadku dają o sobie znać - przeciągły ból w nogach i rękach. Motor skacze na kolejnych kamieniach, łapię poślizg. Motor skacze po drodze, ale udaje mi się wychamować na poboczu. Jest kiepsko, ale nocleg w dżungli na pograniczu Wietnamu i Laosu to nie jest najlepszy pomysł.

Mija godzina, potem kolejna. Jest 21.00 na wsi (a nie mówiąc już w dżungli) - środek nocy. Przebijam się przez zwałowiska osuniętej ziemi. Gliniaste błoto, kamienie i środek nocy - zupełnie nic nie widać, ale trzeba jechać, do Khe Sanh zostało jakieś 60-80km. Jeżeli będe tak dalej jechał będe tam następnego dnia rano. Niewesoło, ale nie ma żadnej altwrnatywy. Żałuję, że po prostu nie zostałem przy szlabanie z żołnierzami.

Nagle jest. Na horyzoncie widać światło. Decyduję, że choćby nie wiem co - tam będę spał. Zresztą jestem już padnięty po kilkusetkilometrowej jeździe w górach, wywrotce. A oczy same się zamykają. Ciekaw jestem skąd pochodzi światło. Wyobrażam sobie jakiś posterunek wojskowy, albo graniczny, a może chatę mniejszości etnicznej. Rzeczywistość okazuje się bardziej prozaiczna. Światło dochodzi z brezentowej konstrukcji zbudowanej na drewniano-bambusowym stelażu. Upstrzonej plastikowymi workami i taśmą klejącą - w tego typu "skrytkach", bo trudno to nazwać nawet namiotem, mieszkają robotnicy drogowi. Zatrzymuję motor i odchylam płachtę zakrywającą wejście. Z najbardziej przyjaznym uśmiechem, na który jestem się w stanie zdobyć, mówię: "Xin Chao". W środku na bambusowych łożkach-leżankach siedzi 3 dwudziesto - trzydziestoletnich młodzianów. Ich twarze wyrażają osobliwą kombinację przerażenia i zaskoczenia zarazem. Przez ich głowy przebiega zapewne tysiąc myśli...bo czego jak czego, ale w nocy w dżungli, na totalnie nieuczęszczanym odcinku drogi pojawia się wielki białas mówiący po wietnamsku. Aby mnie nie zabili w odruchu obronnym, w końcu naród przesądny, a ja z pewnością nie jestem nikim innym tylko duchem (wielką stopą, yeti, potworem z dżungli, itp - niepotrzebne skreślić) zaczynam szybko i chaotycznie opowiadać. Przedstawiam w zarysie kim jestem, jak tu dojechałem i takie tam. Staram się mówić po wietnamsku jak najlepiej, ale żadnej reakcji ze strony słuchaczy. Szybko powtarzam jeszcze raz to samo i dopiero wtedy zaczynają zadawać mi pytania. Rozmowa, choć łamana zaczyna się kleić. Zostaję zaproszony na nocleg - który wcześniej sam zasugerowałem.

Nieco niepewnie, ale przyjacielsko zostaję zaproszony na kolację, która znajduje się w plastilkowych pojemnikach. Butla gazowa i w ciagu kilu minut w miseczkach ląduje ryż, gotowane warzywa oraz nieco ciemnego mięsa. Do tego nieodzownie pojawia się ryżówka. W brudnej i pogiętej plastikowej butelce, ale o wybornym smaku. Nawiązuje się rozmowa, nowo poznani koledzy oglądają motor kiwając głowami. Aby kontynuować biesiadę jeden z nich idzie do "zaparkowanej" w pobliżu koparki, aby odlać trochę paliwa do prowizorycznej lampki zatkniętej w rogu "namiotu". Atmosfera jest wesoła i przyjacielska, ale mam świadomość, że jakby chcieli mnie zarżnąć i zakopać w lesie - to mogą to zrobić bez świadków!

Ale chyba nie będzie tak źle!

Koło północy montujemy spanie. Na bambusowej macie, zawinięci w barchany, koce i nie wiadomo co jeszcze upychamy się do spania. Jest ciasno, ale noc jest raczej chłodna - a do tego przejmująca wilgoć. Brrr. Wietnamskim zwyczajem śpimy jeden koło drugiego, jak w prawdziwej komunie. Wspaniale!

POZWOLENIE NA PRACĘ - CZĘŚĆ III

2008-08-08T22:16:00.002+07:00

Jeszcze w czerwcu przyszła odpowiedź. Nie dostałem pozwolenia na pracę - oficjalnym powodem jest brak przynajmniej 5-cio letniego doświadczenia w branży. W czasie składania aplikacji zmieniły się przepisy! SIC! Wydano rozporządzenie, które nakazuje obcokrajowcom posiadanie przynajmniej 5-cio letniego pozwolenia na pracę.

Jednym słowem DUPA.

Kilka dni zastanawialiśmy się co robić. Kilka telefonów, spotkań, narad. Pojawił się nowy pomysł - trzeba złożyć podanie i dokumenty przez agencję pośredniczącą. W Wietnamie jest wiele agencji pośredniczących, trudno powiedzieć, że specjalizują się one w konkretnych usługach; raczej bazują na sieci znajomości z urzędnikami oraz kontaktami i wymianą informacji z innymi agencjami....

...przez 2 tygodnie kompletujemy dokumenty. Agencja sugeruje zmianę nazwy mojego stanowiska i zakresu obowiązków. Mam również napisać nowe CV i załączyć stosowne dokumenty z Polski poświadczające doświadczenie zdobyte w kraju. Nie ma sprawy. Za kilka kolejnych dni dokumenty są gotowe. Pozostaje tylko ustalenie ceny. Wyjściowe 350 USD, jest niewygórowaną ceną - jednak dokumenty są dobre i prawdziwe. Negocjujemy. Ostatecznie staje na 250 USD.

Pozostaje czekać 2 tygodnie na wydanie decyzji. Agent zapewnia, że nie będzie problemów!

________________________________________

Oczekiwanie przedluża się. W lipcu dokumenty wracają. Okazuje się, że kontrakt można podpisać nie na rok, ale przynajmniej na 3 lata. SIC!

Narada w firmie, wchodzimy w to. Składamy dokumenty i czeka nas kolejne 2 tygodnie oczekiwania....

CO JEST ZGODNE Z LINIĄ POLITYCZNĄ GAZETY WYBORCZEJ?

2008-07-22T22:57:00.039+07:00

...przestronna nowoczesna hala. Zapach lekko orientu, ten niepowtarzalny lekki słodkawo-mdły, towarzyszący każdej wizycie z Azji, miesza się z zapachem świeżych konstrukcji aluminiowych, farb, plastiku i wszystkiego czym może pachnieć nowo postawiony budynek. Jest szósta rano, jestem lekko senny po wielogodzinnym siedzeniu na małym fotelu, co prawda pluszowym, ale niedostosowanym do gabarytów prawie 2 metrowego i 100 kilowego młodzieńca. Na wpół śpiąco przeciągam się prostując zwiotczałe i zastane mięśnie. Miły chrupot kostek i miłe uczucie krwi tętniącej po całym ciele.

Stoję grzecznie w ogonku z kilkoma osobami. Większośc to Europejczycy, troche Wietnamczyków z róznymi paszportami, ale więszość przekłada swoje europejskie i amerykańskie wyjmując dokumenty z zieloną okładką i napisem Xa Hoi Chu Nghia Viet Nam - Wietnamska Republika Socjalistyczna oraz Ho Chieu - Paszport. Wraz ze zbliżaniem się do wyznaczonego momentu konfrontacji zaczynam się pocić. Ręce pokrywają się lepką mazią, Wynik stresu czy gorąca i wilgotności. Jest co prawda klimatyzacja w hali; ale kilkadziesiąt procent wilgotności robi swoje. Czuję mrowienie w karku, napływającą intensywnie krew z całego ciala do skroni, wraz z nieodłączną falą gorąca...zaraz nastanie moment prawdy. Jeszcze tylko kilka minut. Nerwowo zerkam przez ramię, mnę w ręku swoje dokumenty: paszport, deklaracje wjazdu i wyjazdu oraz deklaracje celną dotyczącą bagażu. W pamięci mam kolejny artykuł "Gazety Wyborczej" o bezlitosnej wietnamskiej służbie bezpieczeństwa. Kajdanki, ciemne pomieszczenia, grad pytań. A może rzucą mnie na ziemię, wyjmą teczkę z napisem Maciej Ryczko i ..... w końcu spotkam się z oficerem wietnamskiej bezpieki. Części zorganizowanej i perfekcyjnie działającej macki Wietnamskiej Milicji Ludowej lub Służby Bezpieczeństwa (tego do końca artykuł nie wyjaśnia). Myśli nerwowo przebiegają mi przez głowę, czy powinienem się bronić, nic nie mówić, potakiwać, a może zaprzeczać.

Zanim udaje mi się znaleźć odpowiedzi na wszystkie pytania słyszę senne "next please". Podchodzę, do siedzącego za kontuarem urzędnika (a może lepiej oficera - co sugerują trzy gwiazdki na pagonie). Konstatuję, że jest ich więcej - chyba ze 30. Szybko myślę, że na paniczną ucieczkę nie ma miejsca. Oficer przegląda kwity, nabija pieczątki na dokumentach i w paszporcie. Na ekranie komputera pojawia się strona i moje zdjęcie wraz z informacjami o moich wjazdach i wyjazdach z Wietnamu. Co teraz????

Tak chyba powininen zaczynać się mój artykuł o przekraczaniu granicy wietnamskiej oraz kontakcie z oficerem jednostki A18. Gdybym pracował w "Gazecie Wyborczej" z pewnością mógłbym liczyć na Duży Format, a może nawet na ramówkę na pierwszej stronie środowego lub czwartkowego wydania. Nic z tego moi drodzy, popsuję Wam ten fantastycznie zaczynający się wątek. 7.30 przylot z Frankfurtu do Sajgonu. Czekam w ogonku na kontrolę paszportową w tłumie wesoło żartujących turystów. W "budkach-okienkach" siedzą Panowie z Immigration Police(wydzial A 18 to skrót nazwy wydziału). Wyglądają na mało zainteresowanych swoją pracą, ale w miarę płynnie stemplują i notują w systemie komputerowym przekroczenia granicy na sajgońskim lotnisku Tan Son Nhat. Kontrola ogranicza się do czynności manualnych oraz "hello", "next" i bye bye". Nikt nie zadaje żadnych pytań - bo i po co. Jeżeli masz wizę lub posiadasz wietnamski paszport możesz w dowolnym momencie przekroczyć granicę i nikogo nie obchodzi dokąd, na ile i gdzie jedziesz. Każdy ze "strasznych" oficerów ma przypięty identyfikator służnowy z numerem oraz imieniem i nazwiskiem. Nuda....chyba tak, ja też przysypiam - więc w tym momencie wystarczy zaprezentować artykuł z 28-06 z GW i adrenalina od razu nam skoczy. Do dzieła!

Zakładnicy ambasady Wietnamu

Aleksandra Krzyżaniak-Gumowska

2008-06-28,

Nguyen Lam: W swoim kraju byłem w małym więzieniu, w Polsce jestem w dużym więzieniu

Fot. Adam Kozak / AG

Tran Ngoc Thanh przez niemal dziesięć lat był w Wietnamie członkiem partii. W 1988 r. przyjechał do Polski, otworzył restaurację i zaczął organizować wietnamską opozycję na emigracji

Fot. Jerzy Gumowski / AG

Wólka Kosowska. Drzwi do hotelu dla uchodźców rozbite przez straż graniczną

Fot. Jerzy Gumowski / AG

Jeden z Wietnamczyków pokazuje ślady po skuciu rąk plastikowymi kajdankami

Fot. Krzysztof Miller / AG

Wietnamska opozycjonistka Ton Van Anh,która pomaga swoim rodakom w Polsce

To Thuan zobaczył ich pierwszy. Eleganccy, w marynarkach, jeden wyższy, drugi niższy - wietnamscy esbecy zbliżali się do męskiego bloku w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców w Lesznowoli.
40-letni Thuan słyszał co prawda plotki, że się zjawią, ale nie wierzył: - Przecież jesteśmy w polskim więzieniu - myślał.

W Lesznowoli siedzi od sierpnia - za nielegalne przekroczenie granicy. To nie przestępstwo, ale wykroczenie, za które straż graniczna i policja mogą wsadzić do aresztu albo zamkniętego ośrodka i deportować. Wcześniej przez siedem lat pracował na Stadionie Dziesięciolecia. Na czarno rzecz jasna.
Na widok esbeków Wietnamczycy wpadają w panikę. Będą deportacje? Wsadzą ich do wietnamskiego więzienia? Po co te przesłuchania? Przecież Polacy już ich przesłuchiwali!
Na wszelki wypadek Thuan zamyka się w toalecie.
Dahn, który w Lesznowoli siedzi już od marca, udaje, że śpi. To co, że większość z wyczytanych przez policjantów grzecznie czeka na dole na swoją kolej. Dahn z zazdrością myśli o koledze, którego właśnie tego dnia odwieziono do szpitala. Boże, ile dałby teraz za 40-stopniową gorączkę! Byle przyszła dziś, w środę, 12 września, najlepiej wcześnie rano.
Szkoda narodu
Thuan miał już do czynienia z wietnamską policją, więc w toalecie siedzi jak długo się da. Wychowany na północy Wietnamu nauczył się nie zadawać pytań i kochać: kolor czerwony, komunizm i partię.
Wszystko się zmieniło, gdy pewnego dnia członkowie partii przyszli do sąsiadów i powiedzieli, że dom nie jest już ich własnością. Thuan się oburzył i zaczął pisać odwołania, w których oskarżał konkretnych dygnitarzy. On, choć bezrobotny, ale przecież po ekonomii - lepiej radził sobie z urzędnikami niż niewykształceni chłopi. I zrobił coś, czego w Wietnamie robić nie warto - zwrócił na siebie uwagę władz.
Miejscowi policjanci, najpierw uprzejmi, sugerowali, żeby Thuan zaprzestał działania na szkodę narodu. To Thuana nie przekonało. Policjanci nie odpuścili. Poszturchiwali, bili po twarzy, kopali. I dali do podpisania pismo, w którym Thuan zobowiązuje się, że nie będzie w niczyim imieniu występował w sądach.
Nie znał nikogo, kto sprzeciwiałby się wietnamskiej policji. Nie znał żadnej organizacji opozycyjnej. Co ludzi obchodziła polityka, kiedy ledwie starczało na miskę ryżu?
Podpisał więc pismo podsunięte przez policjantów. I zaczął się rozglądać, jak by tu wyjechać z kraju.
Chciałbym zostać w Polsce
Dahn musiał w końcu przestać udawać, że śpi, i zszedł do świetlicy. Tam czekają na niego wietnamscy esbecy. Wydają się mili.
- Życzy pan sobie czegoś? - pyta Dahna ten niższy.
- Może chce pan pojechać do Wietnamu? - pytają esbecy.
O, to jest akurat ostatnia rzecz, jakiej Dahn by sobie życzył! Od pięciu lat jest w Polsce, tu poznał żonę - Wietnamkę. Sprzedają ciuchy na Stadionie Dziesięciolecia. Mówi "żonę", choć przecież nie mogą wziąć ślubu, bo oboje przedostali się do Polski przez zieloną granicę, a "przewodnicy" zabrali im dokumenty. Mają dwójkę dzieci, z których jedno urodziło się po trzech miesiącach od zatrzymania Dahna.
Co by robił w Wietnamie? Przecież skończył wyższą szkołę wojskową, jako żołnierz zarobiłby w miesiącu co najwyżej na jednego dziecięcego bucika. Więc w ogóle się za wojsko nie brał. Z ulicznego handlu w ciągu dnia uzbierał z dolara. Przy dobrym obrocie.
- Chciałbym zostać w Polsce - mówi Dahn w przypływie odwagi.
Esbecy nadal się uśmiechają: - Pomyślimy, co możemy dla pana zrobić. Pomożemy.

I podsuwają dokument.
Oczywiście, że podpisał. Jak się spotykasz twarzą w twarz z wietnamską esbecją - robisz, co ci każą.
W Wietnamie nie używa się słowa "Odmawiam". Tak mówią tylko "wrogowie narodu" i "terroryści", o których Dahn czytał w gazetach. A oni siedzą w wietnamskich więzieniach. Dahn bardzo nie chciałby trafić do wietnamskiego więzienia.
Więzienie za pisanie
Nguyen Lam pierwszy raz został aresztowany w 1978 r., kiedy jako poborowy służył w wojsku. Dowódcy kazali strzelać do wioski zamieszkanej przez mniejszość chińską. Jakoś mu się nie mieściło w głowie, żeby w czasie pokoju strzelać do tych samych ludzi, którzy wietnamskim żołnierzom pomagali w czasie wojny z Amerykanami. Nie wiedział jeszcze, że szykowała się wojna z Chinami.
Drugi raz złapano go podczas ucieczki łodzią z Wietnamu. Wcześniej słyszał ostrzeżenia, żeby nie pisał tych swoich nowelek o przekupnych urzędnikach albo o biedakach, którzy pracują ponad siły. Ale Lam uparcie pisał i wysyłał do redaktorów, którzy przekazywali jego teksty policji. Nawet bicie nie odstraszało go od pisania.
Do więzienia-obozu trafił, kiedy usiłował uciec z Wietnamu. Po kilkaset osób mieszkało w kilkunastu bambusowych budynkach otoczonych drutem kolczastym. Również dzieci. Jakich przestępstw mogły się dopuścić? Może przyszły zaprotestować przeciwko niszczeniu świątyni buddyjskiej? Może rozmawiały z zagranicznym dziennikarzem? A może miały nieszczęście urodzić się wśród Degarów - torturowanych, sterylizowanych za to, że są rdzenną ludnością plemienną wyznającą chrześcijaństwo?
W bambusowym więzieniu wszyscy mieli kłopoty żołądkowe, cierpieli na choroby skóry, byli osłabieni i wychudzeni. Kąpiel - raz na dwa-trzy miesiące. Toalety - tam, gdzie akurat stali.
Już po mnie
W areszcie deportacyjnym na Okęciu ponad dwudziestu Wietnamczyków rozmawia tylko o esbekach. Tu przesłuchiwali i we wrześniu, i w lutym. W pokoju komendanta albo w sali na dole.
Mówią, że coś podpisali, ale nie wiedzą co.
33-letni Viet Anh - bo był za bardzo zdenerwowany. - List samobójczy też byśmy podpisali - mówią inni. Nie mieli czasu do namysłu.
Viet Anh stanął przed drzwiami komendanta, strażnik otworzył mu drzwi i nie wchodząc, zamknął.
"Kurcze, już po mnie" - zdążył tylko pomyśleć Viet Anh, bo esbecy zarzucili go pytaniami: imię, nazwisko, adres w Polsce, rodzina w Polsce, przyjaciele. Zeznał, że nie ma przyjaciół. Skłamał, że do Polski przyjechał w 2003 r., a nie - w czerwcu 2007 r. Myślał, że jak powie, że w Polsce jest dłużej, to go nie deportują. Że skoro złożył wniosek o status uchodźcy, nie będą go przesłuchiwać. Bo Viet Anh wniosek o status uchodźcy złożył w styczniu, przesłuchiwany był 20 lutego, a pierwszą decyzję odmowną w sprawie statusu dostał 14 marca.
W prawniczym żargonie oznacza to, że "był w procedurze".
Prof. Irena Rzeplińska z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka: - Dopóki trwa postępowanie o status, to on nie powinien być przesłuchiwany. On nawet sam nie powinien się kontaktować z przedstawicielstwem dyplomatycznym swojego kraju, bo będzie to odbierane jako zwrócenie się o opiekę do kraju pochodzenia. Przecież skarży się na swój własny kraj, że on mu nie daje ochrony.
Podpułkownik Andrzej Pilaszkiewicz ze straży granicznej uważa, że nie wolno tylko przekazywać informacji, że "jest w procedurze": - Nie ma żadnego przepisu, który zabrania przesłuchań osób ubiegających się o status uchodźcy, choć staramy się tego nie robić. W lutym przeoczyliśmy dwie osoby. W maju - żadnej.
Jakie hasła krzyczałeś?
Viet Anh już raz starał się o status uchodźcy - jako 14-latek w Indonezji, do której w 1989 r. uciekł razem z ojcem. Po siedmiu latach UNHCR (Przedstawicielstwo Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców) podpisało z Wietnamem umowę o repatriacji.
Z raportu Boat People SOS - amerykańskiej organizacji założonej przez Wietnamczyków na emigracji - wynika, że repatrianci z Indonezji już kilka dni po powrocie do Wietnamu dostawali wezwanie na komisariat. Podczas przesłuchań odpowiadali na te same pytania: - Co chciałeś osiągnąć, wyjeżdżając z kraju? Z kim uciekałeś? Kto był kapitanem statku? O czym opowiadałeś na przesłuchaniach w sprawie statusu uchodźcy? Spotykałeś się z jakimś prawnikiem?

I dalej: - Brałeś udział w antykomunistycznych demonstracjach? Jakie hasła krzyczałeś? Co było na transparentach? Kto wam przewodził? Jaka organizacja?
I tak przez trzy dni. Potem regularnie co miesiąc identyczne pytania.
Viet Anh nie miał szans na znalezienie pracy w Sajgonie, bo firmy nie chciały ściągać na siebie zainteresowania władz. Co jakiś czas musiał się stawiać na komisariacie i zdawać relację ze swoich codziennych zajęć.
Miał szczęście, że w Sajgonie skończyło się na przesłuchaniach i bezrobociu. Z raportu Boat People SOS wynika, że w innych miastach, np. w Ben Tre, Tuy Hoa, Da Nang czy Hai Phong powracających wsadzano do aresztu i bito.
Współpracujesz, nie deportujemy
Po Thuana polska policja przyszła w sierpniu prosto do wynajmowanego przez niego mieszkania na warszawskiej Pradze. Dzień wcześniej na wielokulturowym festiwalu Kontynent Warszawa był wśród opozycjonistów wietnamskich, którzy ścięli się podczas demonstracji z organizacjami proreżimowymi.
Policjanci zapukali, Thuan grzecznie otworzył. Jakoś nie przyszło mu do głowy, żeby nie otwierać, tylko zaszyć się w ciemnym kącie, a następnego dnia zmienić lokum. Wygląda na to, że przez ostatnie pół roku za bezpiecznie czuł się już w Warszawie. Przecież odkąd w 1999 r. przyjechał do Polski, raczej nie wychodził z domu, raczej siedział w internecie na wietnamskich opozycyjnych forach dyskusyjnych. Tu dopiero zauważył, że jest więcej osób, które nie zgadzają się z wietnamskimi władzami.
Policjanci poprosili o dokumenty, nie miał, więc zatrzymali i wywieźli do Lesznowoli.
Prosto w ręce wietnamskiej bezpieki.
- Witamy serdecznie - uśmiechnął się esbek. - Wiemy, że pan sam nie jest aktywny, ale ma pan znajomych, którzy chcą obalić komunizm.
Thuan przyjaźni się z wydawcami "Dan Chim Viet", opozycyjnego periodyka "Wietnamskie Ptactwo" wychodzącego w kilkudziesięciu egzemplarzach w Polsce i publikowanego w internecie.
- Chciałbym, żeby pan z nami współpracował po wyjściu z aresztu, żeby dostarczał nam pan informacje - mówi wprost esbek.
Drugi dodaje łagodniej: - Nie wymagamy od pana żadnej dodatkowej pracy, żadnego wyciągania tajemnic. Wystarczy, że pan powie, co pan wie. O katolickich znajomych na przykład - i znowu się uśmiecha.
Thuan zdaje sobie sprawę, że ma do czynienia z doświadczonymi wietnamskimi esbekami. Żaden nie podnosi głosu.
- Jeśli chce pan odwiedzić rodzinę - zaczyna ten łagodniejszy, a tak się składa, że Thuan od dziewięciu lat nie widział ani rodziców, ani rodzeństwa i o tym marzy najbardziej - sprawimy, że dostanie pan dokumenty umożliwiające pobyt w Polsce i będzie pan mógł pojechać do Wietnamu.
Thuan dalej się uśmiecha.
Ten bardziej szorstki ostrzega: - Jeśli nie będzie pan współpracował, będzie pan deportowany. A w Wietnamie - tu esbek robi znaczącą pauzę - wie pan, nie będzie łatwo.
I znowu ten łagodniejszy: - Będziemy w kontakcie. Jak będzie trzeba, znajdziemy pana.
Ambasada wyławia opozycjonistów
- Za polskie pieniądze ktoś, kto jest przeciwnikiem systemu, jest deportowany prosto w objęcia systemu - mówi ksiądz Edward Osiecki, werbista, duszpasterz Wietnamczyków. Na biurku w jego warszawskim biurze piętrzą się stosy teczek Wietnamczyków starających się o legalny pobyt w Polsce. 250 rozpatrzonych pozytywnie, 400 czeka na decyzję.

Wietnamczykom nie jest łatwo zalegalizować pobyt - nie mają dokumentów, nielegalnie przekroczyli granicę. Polscy urzędnicy z zasady nie udzielają im statusu uchodźcy, uznając ich za migrantów ekonomicznych. Jeśli jednak Wietnamczyk zostanie zatrzymany za brak dokumentów i w polskim areszcie odsiedzi rok, ma prawo do pobytu tolerowanego. Pod warunkiem że straż graniczna nie potwierdzi jego tożsamości. Jeśli jednak z pomocą esbeków przysłanych przez wietnamską ambasadę jej się to uda, Wietnamczyk jest deportowany.
- Wietnamczycy są zakładnikami państwa, z którego pochodzą, zakładnikami ambasady - wzdycha ksiądz Osiecki. - Ambasada konsekwentnie odmawia potwierdzenia danych osobowych wtedy, gdy człowiek jest wobec ambasady w porządku - tzn. nie działa w emigracyjnej opozycji, nie roznosi ulotek, nie działa przeciwko komunistycznemu systemowi. Tych, którzy podnoszą głos przeciwko reżimowi, dziwnym trafem znajduje policja, a ambasada natychmiast potwierdza ich tożsamość. Wtedy polska straż graniczna z miejsca może ich deportować.
Między nami urzędnikami
Wietnamscy esbecy, czyli urzędnicy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego z wydziału odpowiadającego polskiej straży granicznej, przesłuchiwali swoich rodaków w różnych aresztach i ośrodkach dla cudzoziemców we wrześniu, lutym i ostatnio w maju. Zanim do tego doszło, rok temu między 23 i 25 maja rozmawiali z polską strażą graniczną. Przy kawie, herbacie, wodzie mineralnej i ciasteczkach dwaj wietnamscy esbecy i dwóch-trzech polskich strażników zastanawiało się, jak zwiększyć efektywność umowy o readmisji podpisanej w 2004 r. Wietnam zobowiązuje się w niej, że przyjmuje uciekinierów złapanych w Polsce bez dokumentów, jeśli uda się potwierdzić ich tożsamość.
Rozmowa - jak opowiada podpułkownik Andrzej Pilaszkiewicz - na początku była kurtuazyjna. Podpułkownik wcześniej pracował w urzędzie ds. cudzoziemców. Na prawie dotyczącym cudzoziemców się zna. Na liczbach tym bardziej. A w przypadku deportacji Wietnamczyków właśnie te liczby nie wyglądały najlepiej. Na 3 tys. zatrzymanych w latach 2001-05 bez dokumentów Wietnamczyków, deportować udało się tylko 849. A dla porównania z 2,9 tys. Bułgarów odesłano do Bułgarii 2,5 tys. osób.
Polscy urzędnicy szybko przeszli do konkretów: - Bez waszej pomocy nie damy rady. Wietnamczycy nie mają paszportów, więc liczymy, że wystawicie im tymczasowy dokument podróży.
Wietnamscy urzędnicy się bronili: - Nie jest łatwo. Przysyłacie nam tylko zdjęcia, imię i nazwisko, czasem adres. A skąd, widząc same dokumenty, mamy mieć pewność, że te osoby nie podały fałszywych danych? A może w ogóle nie są Wietnamczykami?
Strażnicy nie naciskali. Zależało im na tym, żeby "nielegalnych" deportować, i mieli przygotowane rozwiązanie. Podpowiedzieli je koledzy z Niemiec i Wielkiej Brytanii, którzy mają podobne umowy o readmisji. To polski strażnik zaproponował rozwiązanie: - Panowie, a może byście tak osobiście rozmawiali z zatrzymanymi w aresztach deportacyjnych?
Zgoda, uściski dłoni, podpisy na protokole uzgodnień: przedstawiciele wietnamskiego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego będą regularnie przyjeżdżać na "spotkania" ze swoimi rodakami.
Skąd tak głęboka ufność w urzędników reżimu, który Human Rights Watch oskarża o najgorsze od 20 lat łamanie praw człowieka?
Thuan przesłuchiwany w Lesznowoli się domyśla: - Esbecy mówią polskim urzędnikom, że chcą deportować ludzi. Ale tak naprawdę ich zadaniem jest zaprowadzenie strachu i szerzenie przekonania, że Polska to kraj wietnamskiej policji. Wrześniowy przyjazd premiera Wietnamu, który przyleciał podpisać układ handlowy, i deportacje są sygnałem dla Wietnamczyków, że władza jest silna i dużo może zdziałać na terenie Polski. Że dla Polski ważniejszy będzie układ handlowy niż prawa Wietnamczyków.
Wietnamski reżim w Warszawie
Nguyenowi Lamowi po wyjściu z bambusowego więzienia w końcu udaje się uciec do Polski. Od 2003 r. bezskutecznie stara się o status uchodźcy. Ale i tu, w Warszawie, dopada go wietnamski policjant. - Lepiej, żeby się pan zajmował handlem jak wszyscy - radzi. - Po jakimś czasie będzie pana stać na spokojne życie. A nie takie jak teraz: bez dokumentów, ubogie i co gorsza - związane z wietnamską opozycją emigracyjną.
Kilka dni przed spotkaniem Nguyena Lama napadnięto, wcześniej straszono. - W Wietnamie byłem w małym więzieniu, w Polsce jestem w dużym więzieniu. W tych krajach, gdzie Wietnamczycy mają dokumenty, mogą bojkotować policję. W Polsce nie mają wyboru. Jest strach.
1,5 tys. euro i niszczymy dokumenty
Tran Ngoc Thanh przez niemal dziesięć lat był członkiem partii, wicedyrektorem generalnym przedsiębiorstwa transportowego w środkowym Wietnamie. Gdyby 20 lat temu na stałe nie wyjechał do Polski, pewnie byłby już ministrem.
Ale po studiach w Polsce wrócił do Wietnamu i na zebraniach partyjnych zaczął wyskakiwać z pomysłami na zmiany. A Komunistyczna Partia Wietnamu nie lubi krytyki. Więc w 1988 r. Tran z rodziną wyniósł się do Polski, otworzył restaurację i zaczął organizować wietnamską opozycję emigracyjną. Narzeka, że Wietnamczycy nawet w Polsce w zetknięciu z wietnamskim esbekiem ze strachu chylą kark i robią, co im każe. Bo tu, tak jak w Czechach, na Węgrzech czy na Słowacji, większość Wietnamczyków to ludzie z północy. We Francji, w Stanach Zjednoczonych czy Australii to mieszkańcy południa, którzy uciekali po przegranej przez Amerykanów wojnie i otwarcie krytykują komunizm.
Ale wpadki zdarzały się i na Zachodzie.
W Niemczech wietnamscy esbecy brali łapówki. Albo osobiście podczas przesłuchań podawali karteczki z numerem telefonu osób, które "mogą pomóc", albo na dzień przed rozmową do osoby czekającej na deportację dzwonił łącznik.
Cennik usług wyglądał tak: 1,5 tys. euro za zniszczenie dokumentów i tym samym uniemożliwienie deportacji.

5 tys. euro za francuski paszport.
600 euro za półroczne zabezpieczenie przed deportacją.
W 2005 r. niemieckie przesłuchania udało się ucywilizować: urzędnicy mogą brać w nich udział, mają swojego tłumacza. Skarg już nie słychać.
Pogranicznicy zadowoleni
Straż graniczna jest zadowolona z efektu przesłuchań. Podpułkownik Pilaszkiewicz pokazuje liczby: we wrześniu wietnamscy urzędnicy przesłuchali 52 osoby - wobec 42 potwierdzili tożsamość i można je było deportować. W lutym z 43 osób można było deportować 38, w maju z 63 - 54.
- Zasada jest taka, że na każdym spotkaniu jest polski urzędnik i tłumacz - zapewnia. - Jest tam po to, żeby z tłumaczem interweniować, kiedy coś złego dzieje się w wywiadzie, ale głównie po to, żeby zapewnić bezpieczeństwo wietnamskim urzędnikom.
Podkreśla, że taka jest zasada, ale przyznaje, że pewnie bywa i tak, że urzędnik czy tłumacz na chwilę musi wyjść do toalety. Czyli, że zasadniczo jest, ale czasami go nie ma.
Politycy są mniej zadowoleni. Trzej posłowie składali interpelacje do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Poseł Platformy Dariusz Lipiński pytał nawet ostatnio o możliwość wypowiedzenia umowy z 2004 r., która pozwala obcym służbom na prowadzenie działalności na terenie Polski. Nie dostał jeszcze odpowiedzi.
Dahn boi się zostać agentem
Esbecy spełnili obietnicę - Dahn, który udawał, że śpi, żeby nie iść na przesłuchanie, nie został deportowany. U księdza Osieckiego wypełnia dokumenty potrzebne do uzyskania pobytu tolerowanego. Należy mu się po roku w areszcie.
Areszt to zdaniem księdza strata czasu i pieniędzy, które lepiej można byłoby przeznaczyć na rozsądną amnestię i przekwalifikowanie legalnych już wtedy imigrantów. Bo cudzoziemców już potrzebujemy przecież do pracy.
Dahn ma jednak kłopot. Urzędnicy wojewody znowu wymagają, żeby jego dane potwierdziła ambasada Wietnamu. Tak jakby nie wiedzieli, że straż graniczna już raz próbowała je ustalić z wietnamskimi esbekami, nie udało się i ma przecież prawo do normalnego życia w Polsce.
Ambasada wymaga, żeby Dahn stawił się osobiście - też udaje, że wcześniej urzędnicy wietnamscy na oczy go nie widzieli. A przecież już raz sprawdzali, czy Dahn figuruje w wietnamskich rejestrach osobowych i uznali, że nie figuruje.
Teraz Dahn się boi. Boi się, że jak pójdzie do ambasady, będzie się musiał za tę pomoc - niepotwierdzenie danych - odwdzięczyć. I że nie będzie potrafił odmówić.

Aleksandra Krzyżaniak-Gumowska

Dane części bohaterów zostały zmienione. Dziękuję za pomoc Ton Van Anh i Robertowi Krzysztoniowi z Instytutu Paderewskiego. Korzystałam z raportu Boat People SOS z 1999 r., raportu „Społeczność wietnamska w Polsce. Polityka migracyjna Wietnamu” opracowanego przez Wydział Analiz Migracyjnych Departamentu Polityki Migracyjnej MSWiA z czerwca 2007 r., raportu „Wietnamczycy w Polsce” Międzykulturowego Centrum Adaptacji Zawodowej z 2008 r., raportów Human Rights Watch i Vietnam Human Rights z różnych lat.

Źródło: Gazeta Wyborcza

Poziom pisania banialuków i nieprawdy w "Gazecie" osiągnął apogeum. Nigdy nie myślałem, że jeżeli teza artykułu nie zgadza się z faktami to tym gorzej dla faktów. Pozwolę sobie na kilka uwag ogólnych na temat artykułu. Pominę też żenujące nazywanie policji imigracyjnej (wydział A18) bezpieką, a MSWiA Milicja Ludową. Na koniec załączam któtki epilog.

Nie będę komentował opowieści Wietnamczyków z artykułu, bo trudno zweryfikować tą wersję opowieści. Szczególnie trudno weryfikować opowieści z lat 70-tych i 80-tych gdy Wietnam był rzeczywiście krajem totalitarnym. Pozwolę sobie tylko nadmienić o kilku faktach. Po pierwsze ziemia w Wietnamie jest własnością państwa - a samowole budowlane stanowią w tym kraju lekko 50% postawionych budynków. Wszyscy o tym doskonale wiedzą i wszyscy to akceptują. Pomijam budowanie niezgodnie z prawem wietnamskim, ale również spontaniczne zajmowanie działek pod samowole budowlane. Wietnamski system własności jest mocno nieczytelny i nie chroni prawa własności, ale raczej coś co nazywa się "interesem państwa". Odszkodowania są wypłacane tylko posiadaczom dzierżaw wieczystych lub czasowych! Mnie też się to niepodoba, ale takie są reguły państwa socjalistycznego(!). Historia Pana Thuana rzeczywiście jest niewesoła, szkoda tylko, że przyjechał do Polski nielegalnie - ale w Wietnamie, gdyby był obcokrajowcem przebywającym nielegalnie, musiał by opuścić kraj w ciagu kilku dni na własny koszt - bezsyskusyjnie!

Historia Pana Danha równie dramatyczna, ale maksymalnie nieprawdziwa. Absolwenci szkół wojskowych - w szczególności akademii opuszczają je w stopniu oficerskim. Mają (o zgrozo!) zagwarantowaną pracę w prawie milionowej armii wietnamskiej 0raz służbowy samochód do dyspozycji. Pensje w wojsku nie są porażające. Oficerowie zarbiają od 100 USD w góre (zależnie od stażu, kwalifikacji i innych wojskowych bonusów). Oczywiście armia wietnamska jest lekko zdezorganizowana i wielu żołnierzy pracuje w sektorze biznesowym armii (wojskowa telefonia komórkowa - VIETTEL, wojskowy bank - MB BANK oraz licznych firmach praktycznie z każdej branży rozsianych po kraju). Możliwości zarobkowe legalne oraz te niej legalne są w Armii Wietnamskiej, delikatnie mówiąc, nieograniczone.

***

Para przyzwoitych butów dziecięcych kosztuje w Wietnamie około 2-5 USD (takie buty kupujemy naszemu synowi!). Z pensji opisywanego Pana wychodzi przynajmniej 30 par butów miesięcznie.

***

Strzelanie do wiosek mniejszości chińskich, którzy pomagali Amerykanom? Coś tu nie gra, więkoszość etnicznych chińczyków mieszka w miastach, a zamieszkujący pogranicze chińczycy napewno nie pomagali w wojnie - bo nie było tam linii frontu. Może chodziło o strzelanie do przekraczających granicę chińskich wietnamczyków, którzy opuszczali Wietnam na fali pogromów w latach 70-tych. Tylko, że to również nieco inna historia.

***

Degarzy - rdzenna ludność plemienna??? Zupełnie nie wiem o co chodzi.

****

Opowieść Pana Viet Anh jest ciekawa, ale niezgodna z rzeczywistością. Nie ma wątpliwości, że uciekinierzy z Wietnamu mieli problemy i byli represjonowani. Zapewne do odwilży 1992 represje mogły być znaczne. Jednakże potem zelżały, a osoby te mogły podejmować pracę i prowadzić życie w Wietnamie. Znam kilka osób, które jako Boat People uciekły z Wietnamu - były represjonowane - ale po odwilży wróciły do życia publicznego. Pracują, prowadzą firmy. Przykładem (pierwszym z brzegu) może być Pan Mau - właściciel prywatnej fabryki farb i lakierów oraz firmy obrotu nieruchomościami. Posiadacz bardzo ładnego Mercedesa klasy S - rocznik 2008.

Dzisiaj każdy może się zatrudnić, a ulice pełne są ogłoszeń: "Poszukujemy pracowników. Oferujemy .....". Jutro zrobię zdjęcia jadąc do biura i wkleję na bloga.

***

Artykuł sugeruje, że w Wietnamie są prześladowani katolicy. Owszem byli, ale na pewno nie są obecnie. Ilość budowanych kościołów, otwierane seminaria duchowne (polecam artykul z wyprawy do Delty Mekongu - gdzie jest zdjecie swieżo wystawionego seminarium w Can Tho).myślę, że jest wyższa niż w Polsce, natomiast powstające masowo stowarzyszenia katolickie mówią same za siebie o stosunku władz do Kościoła Katolickiego. A wielkie wierze kościołow górują nawet nad wsiami w tradycyjnie buddyjskich prowincjach (polecam artykuły z wyprawy szlakiem Ho Chi Minh'a). Nikogo tak naprawdę nie obchodzi i nie ma to wpływu na nic.

****

Ksiądz Osiecki, którego działalność jest bardzo cenna i potrzebna przeinacza fakty, albo jego wypowiedź jest podana w takim kontekście. Wietnamczycy są zakładnikami państwa, hmmm. Polacy podobnie, bo na podstawie umowy pomiędzy Polską, a Wietnamem deportowane są osoby przebywające nielegalnie na terytorium danego państwa. Polacy przebywający nielegalnie w Wietnamie również mogą być deportowani (choć nie znam takich przypadków osobiście), a napewno nie mogą liczyć na pobyt tolerowany, ani kartę stałego pobytu! No doprawdy Polska to dopiero BABILON.

A urzędnicy w Polsce nie są "w ciemię bici" i wiedzą, ze większość emigrantów z Wietnamu stanowią emigranci ekonomiczni. To tylko pytanie czy to 99% czy 99.5% nielegalnych emigrantów. Krytyka polskich "urzędów' powinna mieć jakieś merytoryczne uzasadnienie.

***

Pozytywem artykułu jest to, że w innych krajach jest korupcja na którą loklane służby przymykają oko. Jeżeli w Polsce nie ma takich przypadków pozostaje się tylko cieszyć, że Służba Graniczna stosuje się do litery prawa.

EPILOG

Przekazałem moje komentarze do poprzednich artykułów do "Gazety Wyborczej" do redakcji. W odpowiedzi dowiedziałem się, że nie są one zgodne z: "linią polityczną gazety". Przy powstawaniu artykułu autorka skontaktowała się z Leszkiem Sobolewskim - stypendystą MEN w Wietnamie i tłumaczem języka wietnamskiego wykonującym tłumaczenia m.in. dla Straży Granicznej oraz Pania Dr Teresą Halik - wietnamolożką i pracownikiem naukowym UW, UAM oraz PAN. Ich informacje okazały się ż mało istotne i nie wniosły nic do artykułu. A może po prostu niezgodne z linią polityczną

20.czerwca.2008 z "Gazety Wyborczej" został zwolniony Leszek Maleszka czy wraz z jego odejściem zmieni się linia polityczna gazety?

EURO 2008

2008-06-18T14:28:00.002+07:00

HOLANDIA AWANSUJE DWA RAZY - I GDZIE TU SPRAWIEDLIWOSC??

NIE WIERZYCIE? ZOBACZCIE SAMI ZDJECIE Z PORTALU TVN24.pl

http://www.tvn24.pl/mistrzostwa_euro2008.html

(kliknac statystyki w pasku!)

WIETNAMCZYCY, A SPRAWA POLSKA - polemika do tekstu Prof. Marka Safjana

2008-06-16T09:10:00.010+07:00

....widzę, że sprawa nabrała tempa, a wytworzona przez "Gazetę" informacja klonuje się jak samo-replikujący się mem. Tylko, że to mem wadliwy i zawiera wiele nieprawdziwych informacji... Choć jak wszystko w memetyce i to klonowanie ma swoje pozytywne skutki i konotacje. Rozpoczęła się dyskusja, do której mam nadzieje przyłączą się również własciwe organy państwowe. Poniżej zamieszczam artykuł oraz mój komentarz do niego, który miałem przyjemnosć poczynić i wysłać do redakcji Newsweeka.

NEWSWEEK POLSKA NR 13/08

SĄDZĘ, ŻE ...
Numer 13/08, strona 32
Polska - kraj otwarty?

Po wejściu do Unii Europejskiej i strefy Schengen wzrosła atrakcyjność Polski w oczach potencjalnych imigrantów. Chyba nie jesteśmy do tego przygotowani - ani organizacyjnie, ani psychicznie. A przecież doświadczenia polskiej emigracji z lat komunizmu powinny nas skłaniać do okazania współczucia i zrozumienia dla przybyszów.

Nasze wejście do strefy Schengen było ocenione - słusznie - jako wielkie wydarzenie, otwierające nową epokę w dziejach Polski. Zniesienie wewnętrznych granic w Unii jest jednak procesem dwukierunkowym - otwieranie przestrzeni w obrębie Unii to jednocześnie wznoszenie barier na jej obrzeżach. Przywilej bycia członkiem strefy Schengen oznacza uczestnictwo w procesie konsolidacji zamożnych krajów, które strzegą swoich pozycji i odgradzają się murem od świata zewnętrznego.

Współczesny świat staje się dziś światem różnych prędkości i standardów. Co pewien czas obiegają prasę europejską dramatyczne zdjęcia ukazujące na kanaryjskich plażach ludzi wyłowionych z morza, którzy desperacko próbowali się przedrzeć do lepszego świata.

Czy można w globalizującym się świecie zamknąć i skutecznie izolować świat bogatych, nazywając go strefą Schengen, czy jakkolwiek inaczej? Rozum podpowiada, że istnienie światów różnych prędkości jest nieuniknione - ale zgoda na taki stan rzeczy kłóci się z systemem deklarowanych wartości uniwersalnych. Odpowiedź odmienna brzmi pięknie, ale wydaje się utopią. To, czego możemy realnie oczekiwać, to minimalny poziom empatii, bardziej przyjaznej polityki imigracyjnej. Niektóre kraje UE potrafią się na taką politykę zdobyć, a przykładem niech będzie Szwecja, do której trafiali licznie uchodźcy z Afganistanu, Iraku i Czeczenii. Przypomnijmy też, że właśnie w Szwecji znalazła swoje miejsce duża grupa polskich emigrantów po 1968 roku.

Polacy przez wiele lat zasilali liczne grupy nielegalnych gastarbeiterów w Europie i poza nią, częściej też zapewne niż przejawów gościnności doznawali upokorzeń. Takie doświadczenia niegdysiejszych tułaczy dzisiaj powinny przekładać się na wyższy poziom wrażliwości i zrozumienia wobec tych "innych". Nie istnieje jednak prosta zależność pomiędzy doświadczeniem krzywd w przeszłości a teraźniejszymi postawami.

Jako kraj należący do strefy Schengen będziemy coraz częściej krajem imigracji dla uchodźców z bliższej i dalszej zagranicy. Liczba imigrantów w Polsce zwiększa się systematycznie, według różnych i niepewnych szacunków jest ich obecnie około 100 tys., w tym zapewne nie mniej niż 30 tys. Wietnamczyków. Mam wrażenie, że do polityki imigracyjnej nie przywiązuje się w Polsce należytej wagi.

Opisywana niedawno przez media bulwersująca praktyka polskich służb granicznych, które zaprosiły przedstawicieli wietnamskiego ministerstwa bezpieczeństwa publicznego dla potwierdzenia tożsamości grupy nielegalnych imigrantów, stanowi sygnał świadczący o tym, że nie jesteśmy zdolni do przejawiania empatii wobec ludzi, którzy szukają dzisiaj w Polsce szans na lepsze życie. Szczególnie niepokoił w całym tym wydarzeniu fakt, że Wietnamczycy byli poddawani przesłuchaniom przez funkcjonariuszy bezpieczeństwa swojego kraju na terenie Polski, z wiadomym dla tych ludzi ryzykiem. Któż powinien lepiej zdawać sobie sprawę z takiego ryzyka niż my, mający za sobą doświadczenia praktyk komunistycznego państwa? Taka praktyka naruszała nie tylko przepisy polskiej ustawy o cudzoziemcach, ale także zapewne standardy ukształtowane na gruncie Europejskiej Konwencji Praw i Wolności.

Można wierzyć zapewnieniom, że tak w przyszłości już nie będzie, ale problem polskiej polityki imigracyjnej, w tym także przeformułowania postaw urzędników zajmujących się imigrantami, wymaga dzisiaj głębszego namysłu. W ramach tych samych formalnych ram prawnych polityka państwa może być różna: albo będzie kontynuacją postawy nakierowanej na odmowę, tworzenie barier i mnożenie dodatkowych trudności, albo będzie otwarta na rozwiązywanie problemów ludzi, spośród których wielu, nie legalizując swojego pobytu, znalazło jednak w Polsce po wielu latach swoje miejsce na ziemi, pracuje i stopniowo adaptuje się do otaczającego środowiska.

Stosowanie prawa wymaga zawsze odpowiedniej wrażliwości i elastyczności. Empirycznym tego potwierdzeniem była nierozwiązana od wielu lat kwestia polskiego obywatelstwa emigrantów z 1968 r. Konstruktywna postawa zaprezentowana przez rząd pozwoliła na gruncie obowiązującego od dawna prawa odnaleźć nowe, przyjazne wobec ludzi rozwiązanie.

prof. Marek Safjan

pełna wersja artykułu na stronie http://www.newsweek.pl/wydania/artykul.asp?Artykul=23764&IdKategorii=127

__________________________________________________________________________

Szanowny Panie Profesorze,

Przeczytalem Pana artykul z duzym opoznieniem. Niestety prasa dociera do Wietnamu z duzym opoznieniem i lektura jej stanowi duza przyjemnosc – ale z pewnym opoznieniem.

Mialem mozliwosc zapoznac sie z artykulem „Polska – kraj otwarty?”. Artykul bardzo dobry, napisany sprawnie, z ciekawa teza i watkami, ktore interesuja mnie bezposrednio. Szkoda tylko, ze zawarte sa w nim nieprawdziwe wnioski. Co prawda niewlasciwe wnioski pochodza zapewne z nieprawdziwych infromacji, ktorych padl Pan ofiara. Mialem przyjemnosc komentowac podobne artykuly w „Gazecie Wyborczej”. Niestety moja korespondencja nie jest zgodna z linia polityczna prezentowana przez „Gazete”. Jedyna szansa na publikacje moich watpliwosci jest blog – www.sajgonek.blogspot.com – polecam lekture moich komentarzy. Ale do rzeczy.

Polska Straz graniczna korzysta z pomocy swojego wietnamskiego odpowiednika czyli wydzialu A18, miejscowego MSWiA (w orginale Bo Cong An – czyli Ministerstwo Porzadku Publicznego. Jednka tlumaczenie literalne nazw wietnamskich na jezyk polski jest mocno bezsensowne, ze wzgledu na inna wartosc semantyczna sinizowanych jezykow mon-khmerskich, takich jak np: wietnamski). Wydzial A18 to poprostu„Immigration Office” czyli odpowiednik naszej Strazy Granicznej, zajmujacy sie m. in. weryfikacja legalnego przekraczania granicy przez obywateli Wietnamu. Mowienie o „wietnamskiej bezpiece” jest naduzyciem.

Na podstawie umowy polsko – wietnamskiej między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Socjalistycznej Republiki Wietnamu o przekazywaniu i przyjmowaniu obywateli obu Państw, podpisanej w Hanoi dnia 22 kwietnia 2004 r.(Dz. U. z dnia 18 sierpnia 2005 r.) Dz.U.05.156.1306 – weryfikacja nielegalnych emigrantow zajmuja sie odpowiednie sluzby obu panstw wskazane w w/w umowie. O podpisanie umowy zabiegala strona Polska. Wietnam bardzo niechetnie, ale zgodzil sie na nia. Rowniez na zaproszenie polskiej strazy granicznej przybywaja do Polski wietnamscy oficerowie. Bez watpienia emigranci z Wietnamu przybywaja do Polski z roznych powodow i roznymi drogami. W tym rowniez w nielegalny sposob – o ktorym mowa w artykule. Niestety wiekszosc z przybywajacych narusza warunki umowy dwustronnej i polskie prawo. W Wietnamie kazdy moze otrzymac paszport i kazdy moze wyjechac i wrocic do kraju w dowolnym momencie. Mimo totaliryzmu tego panstwa panuje tu duza doza swobody podrozowania, a obecny Wietnam nie ma wiele wspolnego z Pana wyobrazeniem o panstwie komunistycznym.

Niestety wiekszosc przybywajacych nielegalnie obywateli Wietnamu notorycznie lamie prawo – nie posiada dokumentow, meldunkow, pracuje nielegalnie, nie placi podatkow, itp! Rownie wielu emigrantow to pospolici przestepcy – nie mowie tu o wiezniach politycznych – ale o zlodziejach, mordercach, przemytnikach, itp. To wlasnie im groza represje ze strony wladz wietnamskich i nie ma sie nad czym litowac. Nasza straz graniczna stara sie weryfikowac i identyfikowac przybyszow bez dokumentow i bez znajomosci realiow i zadnego z europejskich jezykow. Mysle, ze taka polityka jest sensowna, a wielu z przybywajacych do Polski nie stanowi takiej emigracji ktorej oczekuje Polska, a co za tym idzie i Unia Europejska.

Uchodzcy „polityczni” stanowia margines, o ktorym trudno w tym przypadku mowic. W Wietnamie zapewne istrniej brak wolnosci politycznej i swobody wypowiedzi, zatem oczywiscie problem istnieje. Choc obecnie panstwo wietnamskie jest dalece mniej represyjne niz bylo jeszcze 10 lub 20 lat temu. Represje groza wylacznie opozycji wewnetrznej w Wietnamie, ci ktorzy mieszkaja zagranica raczej nie sa poszukiwani. Watpi Pan w to? Prosze zobaczyc artykuly w internecie, prasie lub przeanalizowac spolecznosc wietnamska mieszkajaca w USA, Australii czy Francji.

Wiekszosc uchodzcow przybywajacych do Polski stanowia mieszkancy polnocnego Wietnamu zwabieni przez swoich ziomkow, mieszkajacych w Polsce lub na terenie UE, mozliwoscia dostatniego zycia i wysokich zarobkow. Jak jest w rzeczywistosci moze Pan porozmawiac np z prof. Nowicka lub dr Halik zajmujacych sie badaniem spolecznosci wietnamskiej w Polsce. Wyloni sie nieco inny obraz i profil emigranta.

Problem imigrantow wietnamskich bedzie istnial, dopoki do puty nie rozwiaze sie go w sposob cywilizowany. Dopoki nasze placowki nie zostana obsadzone kompetentnymi pracownikami, a kryteria wydawania wiz i zgody na pobyt nie beda przejrzyste i czytelne. Czyli dokladnie to o czym pisze Pan w dalszej czesci artykulu. Dlaczego dzisiaj o wydaniu wizy do Polski decyduje straz graniczna, a nie kompetentny pracownik MSZ w randze Konsula? Dobre pytanie?

A wspolczesny Wietnam? To kraj pelen roznic, rozwijajacy sie w dynamicznym tempie, gdzie zarobki i aspiracje rosna tak szybko jak ryz w delcie Mekongu. Mlodzi wietnamczycy – moi sasiedzi, koledzy z pracy mowia biegle po angielsku, zakladaja firmy i jezdza – legalnie po swiecie. Gazety tona w ogloszeniach i mozliwosciach studiowania w Australii, Singapurze, Japonii, Holandii czy Wielkiej Brytanii. Wiza do tych krajow – to zaden problem, dostaje sie ja praktycznie „z marszu”. Oferty pracy sa wszedzie na ulicach w postaci wielkich tablic, a we wspomnianej prasie mozna znalezc ogloszenia zachecajace do wyjazdu na kontrakty do Korei i Japonii – ktore przyjma kazda ilosc wietnamskich robotnikow.

Mimo wszystko polecam zasiegniecie infromacji ze sprawdzonych zrodel przy pisaniu kolejnego artykulu. Nie mozna wszystkiego sprowadzac do prostych sformulowan o bezpiece i rezimie komunistycznym. No chyba ze chce Pan pisac rowniez felietony w „Gazecie”.

Z wyrazami szacunku,
Maciej Ryczko

HCM City, Wietnam

(artykul reedytowany 17.06.2008 - poprawiono literowki i uklad zdan. Tresc nie ulegla zmianie)

DELTA MEKONGU - OGRÓD W DELCIE MEKONGU

2008-06-11T17:04:00.003+07:00

Wycieczka była coprawda jednodniowa, ale za to naszpikowana całą masą atrakcji. Jedną z nich była wizyta w ogrodzie położonym tuż przy małym kanaliku - gdzieś na przedmieściach Can Tho.

DRAGON FRUIT TREE - DRZEWO SMOKA

KRZEW CHILI

... Z MAŁYMI PAPRYCZKAMI...

PAPAJE .... ALE JESZCZE ZIELONE

WYSTARCZY ZERWAĆ ....NA WYCIĄGNIĘCIE RĘKI

CUSTARD APPLE - A JAK TO BĘDZIE PO POLSKU?

ZIELONE MANGO - KWAŚNE - ALE PYCHA!

KRZEW ANANASA - SZOK?

CHLEBOWIEC - PIĘKNE SZTUKI!!!

POMELO

POMARAŃCZE

__________________________________________________

Czas na powrót do domu, kolejna godzinka na Mekongu. Pełna niesamowitych widoków mijanych łodzi...aż trudno uwierzyć, że niektóre wogóle pływają ....

SEMINARIUM DUCHOWNE W CAN THO !!!

________________________________________________________

Pobyt w Can Tho był krótki, ale są zabawne zdjęcia ....

TABLICA PRZY POMNIKU WUJA HO GŁOSI:

"Prezydent Ho Chi MInh

FRAGMENT STAREGO NADBRZEŻA

GRILOWANE BANANY I PLACKI KOKOSOWE

CHIŃSKA PAGODA - POZOSTAŁOŚĆ PO CHIŃSKICH MIESZKAŃCACH CAN THO ....